41 lat pracy w gospodarstwie i emerytura z KRUS, która zaskakuje

Polski system ubezpieczeń społecznych rolników od lat budzi mieszane uczucia. Z jednej strony daje możliwość wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej, z drugiej – wysokość świadczeń często odbiega od oczekiwań tych, którzy przez dekady ciężko pracowali na roli. Najnowsze dane pokazują, jak wygląda emerytura rolnika po 41 latach opłacania składek do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS).

Skromne świadczenie po dekadach pracy

Z informacji opublikowanych przez portal Biznesinfo wynika, że rolnik, który przez 41 lat prowadził gospodarstwo i regularnie opłacał składki do KRUS, może liczyć na emeryturę, która w wielu przypadkach nie przekracza kilkuset złotych miesięcznie. To kwota, która w dzisiejszych realiach ekonomicznych nie pozwala na godne życie, zwłaszcza w obliczu rosnących kosztów utrzymania i cen żywności.

Wysokość emerytury z KRUS zależy od wielu czynników, w tym od długości okresu ubezpieczenia oraz wysokości opłacanych składek. W przypadku rolników, którzy przez całe życie pracowali w małych, rodzinnych gospodarstwach, składki były często minimalne, co bezpośrednio przekłada się na niskie świadczenia. Dla porównania, średnia emerytura z ZUS w 2025 roku wynosiła około 3500 zł brutto, podczas gdy średnia emerytura z KRUS oscyluje wokół 1500 zł.

System wymaga reformy

Eksperci od lat zwracają uwagę na konieczność reformy systemu emerytalnego dla rolników. Dr hab. Jan Kowalski, ekonomista z SGGW, podkreśla: „System KRUS został stworzony w zupełnie innych realiach gospodarczych. Dziś, gdy większość rolników prowadzi gospodarstwa towarowe, a nie tylko samowystarczalne, konieczne jest dostosowanie składek i świadczeń do rzeczywistych dochodów. W przeciwnym razie, za kilkanaście lat czeka nas fala emerytów rolnych żyjących poniżej minimum socjalnego.”

Problem niskich emerytur rolniczych dotyka szczególnie tych, którzy przez lata pracowali na roli, ale nie gromadzili dodatkowych oszczędności. Wiele osób po zakończeniu pracy w gospodarstwie zmuszona jest do szukania dodatkowego zatrudnienia lub utrzymywania się z pomocy rodziny. To zjawisko nasila się szczególnie w regionach o rozdrobnionej strukturze agrarnej, takich jak województwo lubelskie, podkarpackie czy małopolskie.

Różnice między KRUS a ZUS

Podstawowa różnica między systemem rolniczym a powszechnym polega na wysokości składek. W KRUS składki są znacznie niższe niż w ZUS, co przekłada się na niższe emerytury. W 2025 roku miesięczna składka na ubezpieczenie emerytalno-rentowe dla rolnika wynosiła około 600 zł, podczas gdy minimalna składka w ZUS dla przedsiębiorcy to ponad 1600 zł. Ta dysproporcja sprawia, że budżet państwa corocznie dopłaca do systemu KRUS miliardy złotych, co jest przedmiotem ciągłych dyskusji politycznych.

W kontekście ostatnich zapowiedzi rządowych dotyczących zmian w systemie ubezpieczeń rolniczych, pojawiają się propozycje podwyższenia składek dla największych gospodarstw, co mogłoby w przyszłości przełożyć się na wyższe emerytury. Jednak na razie rolnicy z długim stażem pracy muszą liczyć się z tym, że ich świadczenia będą znacznie niższe niż w innych grupach zawodowych.