Zmiany w prawie cywilnym od maja 2026 roku
Od 19 maja 2026 roku weszły w życie nowe przepisy, które podnoszą limit wartości znalezionych przedmiotów, do którego znalazca może je zatrzymać bez konieczności oddawania państwu. To efekt nowelizacji Kodeksu cywilnego, która ma uprościć procedury i zachęcić do uczciwego postępowania.
Co się zmienia?
Dotychczasowy próg wynosił 100 złotych. Teraz został podniesiony do 500 złotych. Oznacza to, że jeśli znajdziesz portfel z gotówką lub telefon o wartości nieprzekraczającej 500 zł, możesz go zachować, o ile nie uda się ustalić właściciela. W przypadku wyższej wartości konieczne jest zgłoszenie znaleziska w odpowiednim urzędzie.
„Nowe regulacje mają zachęcić do oddawania rzeczy, ale też uporządkować kwestie prawne, które często budziły wątpliwości” – tłumaczy w rozmowie z nami dr hab. Anna Kowalska, ekspertka prawa cywilnego z Uniwersytetu Warszawskiego.
Jakie obowiązki ma znalazca?
Nawet jeśli wartość przedmiotu nie przekracza 500 zł, znalazca powinien dołożyć starań, aby odnaleźć właściciela. Może to zrobić poprzez ogłoszenie w lokalnej prasie, na tablicy ogłoszeń lub w mediach społecznościowych. Dopiero po bezskutecznym upływie 2 tygodni od momentu znalezienia, można uznać rzecz za swoją.
W przypadku rzeczy o wartości powyżej 500 zł, obowiązek zgłoszenia dotyczy starosty powiatowego lub prezydenta miasta. Rzecz przechowywana jest przez 6 miesięcy, a jeśli nikt się nie zgłosi, przechodzi na własność Skarbu Państwa – chyba że znalazca wyrazi chęć jej nabycia za opłatą.
Konsekwencje nieuczciwości
Warto pamiętać, że zabranie cudzej rzeczy bez zgody to kradzież. Grozi za to kara do 5 lat pozbawienia wolności, a w przypadku mniejszej wartości – grzywna lub ograniczenie wolności. Nowe przepisy nie zmieniają odpowiedzialności karnej – podnoszą jedynie próg cywilnoprawny.
Kontekst i statystyki
Według danych Komendy Głównej Policji, w 2025 roku odnotowano ponad 12 tysięcy zgłoszeń dotyczących zagubionych przedmiotów. Szacuje się, że około 60% z nich nie trafiło do właścicieli. Nowe regulacje mogą zmniejszyć liczbę takich przypadków, ponieważ znalazcy będą chętniej oddawać rzeczy, wiedząc, że przy niższej wartości mogą je zatrzymać.
Podobne rozwiązania funkcjonują już w innych krajach Unii Europejskiej, np. w Niemczech (próg 100 euro) czy Francji (150 euro). Polska nowelizacja zbliża nas do standardów zachodnich.
Foto: images.pexels.com
📷 Galeria zdjęć
