Program „Czyste Powietrze”, który od lat wspiera Polaków w termomodernizacji domów i wymianie źródeł ciepła, przejdzie gruntowne zmiany. Od drugiego kwartału 2026 roku urzędnicy zyskają rozszerzone uprawnienia kontrolne, które obejmą nie tylko weryfikację dokumentów, ale także bezpośrednie wizyty w gospodarstwach domowych. To odpowiedź na rosnącą liczbę nieprawidłowości i potrzebę uszczelnienia systemu dotacji.
Większa kontrola dzięki danym z PESEL
Nowe przepisy umożliwią urzędnikom sięgnięcie po dane z rejestru PESEL oraz ewidencji mieszkańców. Dzięki temu będą mogli precyzyjnie zweryfikować, czy wnioskodawca faktycznie zamieszkuje pod wskazanym adresem oraz czy spełnia kryteria dochodowe. Jak podaje portal Biznesinfo.pl, zmiany mają wejść w życie już w drugim kwartale 2026 roku. W praktyce oznacza to, że każdy wniosek o dofinansowanie będzie poddawany bardziej szczegółowej analizie, zanim środki trafią na konto beneficjenta.
Wywiad środowiskowy – urzędnik zapuka do drzwi
Jedną z najbardziej kontrowersyjnych nowości jest możliwość przeprowadzenia tzw. wywiadu środowiskowego. W sytuacjach budzących wątpliwości, np. gdy deklarowane dochody nie zgadzają się z rzeczywistym stanem majątkowym, urzędnik będzie mógł osobiście odwiedzić wnioskodawcę. Wizyta ma na celu ocenę stanu technicznego budynku oraz sprawdzenie, czy przeprowadzone prace są zgodne z założeniami projektu. Eksperci podkreślają, że takie działania mogą znacząco ograniczyć nadużycia, ale wymagają też odpowiedniego przygotowania kadrowego administracji.
Kontekst i skutki zmian
Program „Czyste Powietrze” jest jednym z flagowych projektów rządowych w zakresie ochrony środowiska i walki ze smogiem. Od 2018 roku przyznano w jego ramach ponad 1,5 miliona dotacji, a łączna wartość wypłaconych środków przekroczyła 30 miliardów złotych. Według danych Najwyższej Izby Kontroli, w 2024 roku stwierdzono nieprawidłowości w około 12% skontrolowanych wniosków, co uzasadnia zaostrzenie procedur. Eksperci z branży energetycznej zwracają uwagę, że nowe regulacje mogą wydłużyć czas oczekiwania na dotację, ale w dłuższej perspektywie zwiększą efektywność wydatkowania publicznych pieniędzy.
Co to oznacza dla wnioskodawców?
Dla przeciętnego beneficjenta zmiany oznaczają przede wszystkim konieczność dokładniejszego przygotowania dokumentacji. Weryfikacja PESEL i możliwość wizyty urzędnika wymagają, by wszystkie dane we wniosku były zgodne z rzeczywistością. W przypadku wykrycia nieścisłości, grozić może nie tylko odmowa dotacji, ale także konieczność zwrotu już wypłaconych środków. Rząd zapowiada, że nowe zasady mają obowiązywać od kwietnia 2026 roku, a szczegółowe wytyczne zostaną opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej.
Foto: images.pexels.com
📷 Galeria zdjęć
