Zmiany w prawie pracy od 1 maja 2026 roku
Od 1 maja 2026 roku wchodzą w życie przepisy, które na nowo definiują zasady naliczania stażu pracy. Dotychczas osoby zatrudnione na umowach cywilnoprawnych, takich jak umowa zlecenie czy umowa o dzieło, nie mogły zaliczyć tego okresu do swojego ogólnego stażu pracy. Nowelizacja Kodeksu pracy eliminuje tę nierówność, co bezpośrednio przełoży się na wyższe świadczenia emerytalne oraz dłuższe urlopy wypoczynkowe.
Kto zyska na nowelizacji?
Zmiana dotyczy przede wszystkim milionów Polaków, którzy przez lata pracowali na umowach cywilnoprawnych. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w 2025 roku około 4,5 miliona osób w Polsce wykonywało pracę na podstawie takich umów. Dla wielu z nich był to jedyny sposób na zatrudnienie, zwłaszcza w branżach takich jak ochrona, sprzątanie, handel czy IT. Reforma sprawi, że każdy rok przepracowany na zleceniu będzie teraz liczony do stażu pracy, co zwiększy wymiar urlopu wypoczynkowego oraz wysokość przyszłej emerytury.
Jakie korzyści dla pracowników?
Przede wszystkim osoby, które dotychczas miały krótki staż pracy wynikający wyłącznie z umów o pracę, teraz będą mogły ubiegać się o wyższy wymiar urlopu. Zgodnie z Kodeksem pracy, po 10 latach stażu przysługuje 26 dni urlopu, a poniżej tego progu – 20 dni. Dzięki nowym przepisom wielu pracowników automatycznie przesunie się do wyższej kategorii urlopowej. Dodatkowo, okresy składkowe z umów cywilnoprawnych podniosą podstawę wymiaru emerytury, co jest szczególnie istotne dla osób zbliżających się do wieku emerytalnego.
Eksperci rynku pracy podkreślają, że zmiana ta jest odpowiedzią na postulaty związków zawodowych oraz organizacji pracodawców, które od lat wskazywały na nierówne traktowanie pracowników. – To krok w stronę uczciwego rynku pracy – mówi dr hab. Anna Kowalska, specjalistka prawa pracy z Uniwersytetu Warszawskiego. – Wliczanie umów cywilnoprawnych do stażu pracy to nie tylko kwestia finansowa, ale także godności pracowniczej.
Nie zapomnij o wniosku do ZUS
Aby skorzystać z nowych przepisów, pracownicy muszą pamiętać o złożeniu odpowiedniego wniosku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Chodzi o udokumentowanie okresów pracy na umowach cywilnoprawnych, które nie były wcześniej ewidencjonowane w systemie ZUS. Wniosek można złożyć elektronicznie przez Platformę Usług Elektronicznych ZUS lub osobiście w placówce. Warto to zrobić jak najszybciej, ponieważ proces weryfikacji może potrwać kilka tygodni. Zaleca się również zebranie wszystkich umów i zaświadczeń od byłych pracodawców.
Kontekst historyczny i skutki społeczne
Reforma ta jest częścią szerszych zmian na polskim rynku pracy, które mają na celu ograniczenie tzw. umów śmieciowych. Od 2016 roku stopniowo podnoszono składki na ubezpieczenia społeczne dla umów zleceń, a od 2020 roku wprowadzono minimalną stawkę godzinową. Nowe przepisy z maja 2026 roku są logicznym domknięciem tych działań. W dłuższej perspektywie mogą one wpłynąć na większą stabilność zatrudnienia i mniejszą rotację pracowników, co jest korzystne zarówno dla pracodawców, jak i dla całej gospodarki.
Foto: images.pexels.com
📷 Galeria zdjęć
