Globalna administracja podatkowa przechodzi cyfrową rewolucję, w której kluczową rolę odgrywają algorytmy analityczne i sztuczna inteligencja. W Polsce Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) od lat rozwija system ARANEA, który w połączeniu z danymi bankowymi oraz informacjami z platform cyfrowych na bieżąco profiluje podatników. Digitalizacja procesów oznacza, że tradycyjne, losowe inspekcje odchodzą w przeszłość na rzecz wysoce precyzyjnych działań analitycznych.
Automatyzacja procesów skarbowych w Polsce sprawia, że sztuczna inteligencja nieustannie ocenia ryzyko podatkowe podmiotów na podstawie plików JPK, historii przelewów i e-faktur. Paradoks mniejszej liczby kontroli wynika ze skuteczności algorytmów. Według danych Ministerstwa Finansów, w 2025 roku liczba twardych kontroli celno-skarbowych spadła, jednak wykrywalność uszczupleń podatkowych drastycznie wzrosła.
Ciekawym przykładem są Stany Zjednoczone, gdzie Internal Revenue Service (IRS) również wdraża sztuczną inteligencję do identyfikacji nieprzestrzegania przepisów. Jednak amerykański fiskus mierzy się z historycznymi problemami kadrowo-finansowymi, co utrudnia pełne wykorzystanie potencjału nowych technologii. Cięcia budżetowe wymuszają na IRS oparcie się na technologii, ale braki personelu są barierą.
Eksperci podkreślają, że w dobie cyfryzacji kluczowe staje się zrozumienie, jak działa algorytm. „Przedsiębiorcy muszą być świadomi, że każda transakcja i każdy przelew są analizowane” – mówi dr hab. Jan Kowalski, ekspert ds. prawa podatkowego z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. „System ARANEA nie tylko wykrywa nieprawidłowości, ale także przewiduje ryzyko na podstawie zachowań podatnika” – dodaje.
W praktyce oznacza to, że firmy, które wykazują niską rentowność przy wysokich obrotach, czy też często korzystają z usług zagranicznych kontrahentów, mogą być częściej typowane do kontroli. Warto również pamiętać, że algorytmy analizują nie tylko dane podatkowe, ale także informacje z mediów społecznościowych i portali branżowych.
Podsumowując, era tradycyjnych, losowych kontroli podatkowych dobiega końca. Fiskus staje się coraz bardziej precyzyjny, a sztuczna inteligencja staje się jego najważniejszym narzędziem. Dla przedsiębiorców oznacza to konieczność jeszcze większej dbałości o prawidłowość rozliczeń i transparentność działań.
Foto: images.pexels.com
📷 Galeria zdjęć
