Od 2026 roku Polaków czekają istotne modyfikacje w zakresie wyrabiania i wymiany dowodów osobistych oraz innych dokumentów, takich jak paszporty czy akty urodzenia. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) przygotowało projekt, który ma na celu uproszczenie i przyspieszenie całego procesu, a także dostosowanie go do wymogów cyfrowej administracji.
Co zakłada nowy projekt MSWiA?
Zgodnie z zapowiedziami, nowe przepisy mają wprowadzić możliwość składania wniosków o dowód osobisty w pełni online, bez konieczności wizyty w urzędzie. Planowane jest również skrócenie czasu oczekiwania na dokument – z obecnych 30 dni do zaledwie 14 dni roboczych. To odpowiedź na rosnące potrzeby obywateli, którzy coraz częściej załatwiają sprawy urzędowe przez internet.
Ponadto projekt zakłada integrację systemów wydawania dowodów, paszportów i aktów stanu cywilnego, co ma wyeliminować konieczność wielokrotnego dostarczania tych samych danych do różnych instytucji. Dzięki temu obywatel będzie mógł np. automatycznie zaktualizować adres zameldowania we wszystkich dokumentach jednocześnie.
Jak będzie wyglądać procedura wymiany dowodu?
W praktyce, po wejściu w życie nowych regulacji, osoba ubiegająca się o nowy dowód będzie musiała zalogować się na rządowym portalu (np. przez profil zaufany lub aplikację mObywatel), wypełnić wniosek i dołączyć aktualne zdjęcie. W przypadku osób, które nie mają dostępu do internetu, nadal będzie możliwość złożenia wniosku w urzędzie gminy, ale z nowym, uproszczonym formularzem.
Warto również zauważyć, że zmiany obejmą nie tylko sam proces składania wniosków, ale także kwestie związane z ważnością dokumentów. Planowane jest wydłużenie okresu ważności dowodów osobistych dla osób starszych (powyżej 70. roku życia) z 10 do 15 lat, co ma zmniejszyć obciążenie administracyjne i ułatwić seniorom korzystanie z usług publicznych.
Co z opłatami?
Projekt nie przewiduje podwyżek opłat za wydanie dowodu osobistego – nadal ma on być bezpłatny w pierwszym terminie. Jednak za wydanie paszportu opłata może wzrosnąć o około 20 złotych, co ma pokryć koszty nowych zabezpieczeń i cyfryzacji. Szczegółowe stawki mają zostać ogłoszone w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy.
„Nowe przepisy to krok w stronę nowoczesnego państwa, które stawia na cyfryzację i wygodę obywateli. Chcemy, aby załatwianie spraw urzędowych zajmowało jak najmniej czasu, a dokumenty były bezpieczniejsze i trudniejsze do podrobienia” – mówi przedstawiciel MSWiA, cytowany w projekcie.
Kiedy zmiany wejdą w życie?
Projekt ustawy ma zostać skierowany do Sejmu jeszcze w tym roku, a planowany termin wejścia w życie to pierwszy kwartał 2026 roku. Do tego czasu obywatele będą mogli testować nowe rozwiązania w ramach pilotażu w wybranych urzędach wojewódzkich.
Eksperci ds. administracji wskazują, że podobne rozwiązania funkcjonują już w Estonii i Finlandii, gdzie od lat można wyrobić dokumenty tożsamości w pełni online. Polska, wprowadzając te zmiany, dołącza do grona państw przodujących w cyfryzacji usług publicznych.
Mimo licznych udogodnień, warto pamiętać, że zmiany mogą wiązać się z początkowymi trudnościami technicznymi. Dlatego zaleca się, aby osoby planujące wymianę dowodu w 2026 roku śledziły komunikaty na oficjalnych stronach rządowych oraz w lokalnych urzędach gmin.
Foto: images.pexels.com
📷 Galeria zdjęć
