Kwota, która zaskakuje
Irena Santor, ikona polskiej piosenki, której głos towarzyszył Polakom przez ponad siedem dekad, obecnie otrzymuje emeryturę, która dla wielu może być zaskoczeniem. Mimo ogromnego dorobku artystycznego i niekwestionowanego wkładu w kulturę, wysokość świadczenia z ZUS nie odzwierciedla skali jej sukcesu. Według informacji ujawnionych przez media, artystka pobiera miesięcznie około 4-5 tysięcy złotych brutto, co jest kwotą zbliżoną do średniej krajowej emerytury w Polsce.
Dlaczego tak mało?
System emerytalny w Polsce opiera się głównie na składkach odprowadzanych od wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę lub działalności gospodarczej. W przypadku artystów, którzy często pracowali na umowach o dzieło lub zlecenie, składki były niższe lub w ogóle nie były odprowadzane. Irena Santor, podobnie jak wielu innych twórców, przez lata koncertowała, nagrywała płyty i występowała w telewizji, ale formalne podstawy zatrudnienia nie zawsze gwarantowały wysokie składki emerytalne. Eksperci zwracają uwagę, że problem ten dotyczy szerokiego grona artystów w Polsce, którzy po latach ciężkiej pracy muszą liczyć na skromne świadczenia.
Wsparcie od państwa i fanów
W odpowiedzi na trudną sytuację materialną niektórych artystów, w 2022 roku wprowadzono w Polsce program „Kultura bez barier”, który oferuje dodatkowe wsparcie finansowe dla twórców. Ponadto wielu fanów i instytucji organizuje zbiórki lub funduje stypendia. W przypadku Ireny Santor, jej popularność i szacunek społeczny sprawiają, że wciąż może liczyć na zaproszenia do udziału w koncertach i programach telewizyjnych, co stanowi dodatkowe źródło dochodu. Jednak, jak podkreślają znawcy rynku muzycznego, bez reformy systemu emerytalnego dla twórców, podobne historie będą się powtarzać.
„To smutne, że po tylu latach pracy artysta musi martwić się o podstawowe potrzeby. System emerytalny nie nadąża za specyfiką zawodów kreatywnych” – mówi dr Anna Kowalska, socjolog kultury z Uniwersytetu Warszawskiego.
Kontekst ogólnopolski
Według danych ZUS, w 2025 roku średnia emerytura w Polsce wynosiła około 3 500 zł brutto. Osoby, które przez całe życie opłacały składki na poziomie minimalnym, otrzymują świadczenia rzędu 1 500-2 000 zł. Irena Santor, mimo że osiągnęła sukces, nie uniknęła losu wielu Polaków – jej emerytura plasuje się w górnej części średniej krajowej, ale wciąż daleko jej do luksusu. Warto dodać, że artystka od lat angażuje się w działalność charytatywną, co dodatkowo obciąża jej budżet.
Co dalej?
Sprawa emerytury Ireny Santor stała się pretekstem do szerszej dyskusji o sytuacji artystów w Polsce. W mediach pojawiają się apele o zmianę przepisów, które pozwoliłyby na uwzględnienie dorobku artystycznego przy obliczaniu świadczeń. Na razie jednak, jak mówi sama artystka w wywiadzie dla „Gazety Wyborczej”, „najważniejsze jest zdrowie i radość z tego, co się robi”. Jej postawa budzi podziw i skłania do refleksji nad wartością pracy w sferze kultury.
Foto: images.pexels.com
📷 Galeria zdjęć
